ETF overlap: hoeveel Magnificent 7 zit er in je ETF's?

ETF overlap betekent dat twee of meer van je fondsen dezelfde bedrijven bezitten. Je echte belang in die bedrijven is dan groter dan elke regel in je beleggingsrekening laat zien. In 2026 draait die overlap om de Magnificent 7. Op 31 augustus waren zeven Amerikaanse bedrijven samen 23,6% van de MSCI World, de index achter de populairste ETF van Europa. Zet daar een S&P 500-ETF naast, zoals veel DEGIRO-beleggers doen, en die zeven aandelen kunnen dicht bij 30% van je geld uitkomen.

In augustus noemde de Europese Centrale Bank er een bedrag bij. In een stuk op de ECB Blog schreven vijf economen van de bank dat huishoudens in de eurozone voor ongeveer €440 miljard aan Amerikaanse techaandelen hebben, vooral via fondsen en ETF's, "zonder zich per se bewust te zijn van het concentratierisico dat daarbij hoort". Volgens hetzelfde stuk is een correctie van de huidige waarderingen waarschijnlijk.

Hieronder staat hoe geconcentreerd de grote wereld-ETF's nu zijn, waar VWRL en IWDA echt van elkaar verschillen en hoe je in vijf stappen je eigen blootstelling uitrekent. En wat je kunt doen als dat getal tegenvalt.

---

Wat is ETF overlap?

ETF overlap is het percentage bedrijven dat twee fondsen gemeen hebben. Je doorkijkblootstelling (in het Engels: look-through) krijg je als je elk fonds in je portefeuille openklapt, de bedrijven erin optelt en je losse aandelen meetelt. Je broker toont posities. De doorkijk laat zien waar je geld echt zit.

Die twee getallen kunnen flink uit elkaar liggen. Een MSCI World-ETF en een S&P 500-ETF lijken twee aparte producten, met twee namen en twee tickers. Maar ongeveer 72% van de MSCI World bestaat uit grote en middelgrote Amerikaanse bedrijven, en die zitten bijna allemaal ook in de S&P 500. Het tweede fonds voegt weinig nieuwe bedrijven toe. Het geeft vooral meer gewicht aan de bedrijven die je al had.

Geen probleem als je dat zo gepland hebt. De meeste mensen hebben dat niet.

Hoe groot is het concentratierisico in de MSCI World?

De MSCI World volgt 1.280 bedrijven in 23 ontwikkelde landen. Dit zijn de tien grootste, uit de factsheet van MSCI zelf van 31 augustus 2026:

Tien van de 1.280 bedrijven zijn samen meer dan een kwart van de index. De IT-sector alleen is 29,81%. De Verenigde Staten zijn 72,14%.

Zet de Magnificent 7 nu eens tegenover de rest van de wereld. Nvidia, Apple, Microsoft, Amazon, beide aandelenklassen van Alphabet, Meta en Tesla zijn samen 23,6%. De 22 landen buiten de VS zijn samen 27,9%. Zeven Amerikaanse bedrijven wegen bijna net zo zwaar als Japan, het VK, Canada, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland, Nederland en alle andere ontwikkelde markten bij elkaar.

Nvidia alleen (5,56%) weegt bijna evenveel als alle Japanse aandelen in de index (5,78%), en meer dan het hele VK (3,53%). Het woord "World" zegt waar de index kijkt. Waar het geld naartoe gaat, zegt het niet.

VWRL of IWDA: welke ETF is minder geconcentreerd?

In Nederlandse portefeuilles kom je twee wereld-ETF's het vaakst tegen. VWRL is de Vanguard FTSE All-World UCITS ETF in de uitkerende variant. Hij noteert in euro op Euronext Amsterdam en keert elk kwartaal dividend uit. IWDA is de iShares Core MSCI World UCITS ETF, ook verhandelbaar op Euronext Amsterdam, en herbelegt het dividend. Voor je spreiding maakt uitkeren of herbeleggen niets uit. De index erachter wel.

Zo verhouden ze zich, met de S&P 500 als derde kolom omdat die vaak naast een van beide staat:

MSCI World: factsheet van MSCI, 31 augustus 2026. FTSE All-World: factsheet van de Vanguard FTSE All-World UCITS ETF, 31 augustus 2026. Die factsheet hoort bij VWCE, de accumulerende variant van hetzelfde fonds. VWRL heeft dezelfde portefeuille. De S&P 500-cijfers zijn benaderingen voor de nazomer van 2026.

VWRL is iets minder geconcentreerd, omdat de FTSE All-World ook opkomende markten bevat. Taiwan (3,3%), China (2,7%) en Korea (2,5%) halen gewicht weg bij de VS. Wie van IWDA naar VWRL gaat, heeft ruim 10 procentpunt minder VS en een paar procentpunt minder Magnificent 7.

Die 3.784 aandelen klinken als veel meer spreiding dan 1.280. In de praktijk zijn de extra namen vooral kleine posities. De top 10 weegt bij VWRL nog steeds 24,8%, en ongeveer één op de vijf euro gaat naar dezelfde zeven bedrijven. Overstappen van IWDA naar VWRL verandert de dosis. Het medicijn blijft hetzelfde.

In Nederland kost zo'n overstap je vandaag geen belasting over je koerswinst, alleen transactiekosten (verderop meer over box 3). Maar verwacht er niet te veel van. Als je concentratie te hoog is, ligt dat zelden aan de keuze tussen deze twee. Het ligt aan wat je ernaast hebt gekocht.

MSCI World plus S&P 500: de klassieke dubbeling

Een patroon dat je steeds weer ziet op r/eupersonalfinance en in DEGIRO-rekeningen: een wereld-ETF plus "een beetje extra" in de S&P 500 of de Nasdaq-100. Het voelt als spreiding. Twee fondsen, twee indexen. In werkelijkheid is het ETF overlap in de zuiverste vorm.

Reken een 50/50-verdeling tussen een MSCI World-ETF en een S&P 500-ETF eens door. De ene helft van je geld zit voor 72,1% in de VS, de andere helft voor 100%. Samen kom je op ongeveer 86% VS. De Magnificent 7 komen uit op zo'n 28%, Nvidia alleen op ongeveer 6,6%.

Een Nasdaq-100-ETF maakt het nog sterker, omdat die index nog meer naar dezelfde megabedrijven leunt. Elk extra Amerikaans groeifonds bovenop een wereldfonds verhoogt het gewicht van bedrijven die je al bezit.

Wat je broker laat zien en wat je echt bezit

Neem een realistische DEGIRO-portefeuille van €25.000:

• €14.000 in een MSCI World-ETF (IWDA)
• €8.000 in een S&P 500-ETF (VUSA)
• €1.500 in Nvidia-aandelen, gekocht als "klein gokje op AI"
• €1.500 in ASML-aandelen

De lijst in je broker toont vier regels. Nvidia is €1.500, oftewel 6% van de rekening. Dat oogt als een bescheiden satellietpositie.

Kijk nu door de fondsen heen. Nvidia is 5,56% van de MSCI World-ETF en ongeveer 7,7% van de S&P 500-ETF:

De Nvidia-regel is €14.000 × 5,56% + €8.000 × 7,7% + €1.500 aan losse aandelen. Het "kleine gokje" is bijna twee keer zo groot als de eigenaar denkt. Bijna 30% van de portefeuille hangt aan zeven aandelen, en bijna 80% aan één land. (ASML zit ook in de MSCI World, met een weging die te klein is om de uitkomst te veranderen.)

Er zit ook een valutakant aan. Die €19.600 aan Amerikaanse aandelen verdient in dollars, ook als de ETF in euro noteert op Euronext Amsterdam. Een notering in euro haalt het dollarrisico niet weg. In ons Engelstalige stuk over hoe de EUR/USD-koers je rendement aantast zie je wat dat dit jaar met Europese portefeuilles deed.

Zo bereken je je echte blootstelling in 5 stappen

Je hebt hier geen speciale software voor nodig. Wel je posities, de factsheets en twintig minuten.

1. Zet elke positie met haar huidige waarde op een rij, bij al je brokers. Exporteer in DEGIRO je portefeuille als CSV. Beleg je ook via Trade Republic of je bank, tel die posities erbij. Wie over twee rekeningen verdeeld belegt, ziet in geen van beide apps het hele plaatje, zoals we lieten zien in ons stuk over belastingvrije beleggingsrekeningen in Europa. Een tracker als Zune.Money importeert je DEGIRO-transactie-CSV en toont al je posities met hun weging in één lijst. Dat scheelt je deze stap elk kwartaal.
2. Open de factsheet van elke ETF. Elke uitgever publiceert maandelijks een pdf met de top 10 en de landenverdeling. Neem voor al je fondsen dezelfde maand, anders tellen de cijfers niet netjes op.
3. Vermenigvuldig de waarde van de ETF met de weging van elk bedrijf. €14.000 × 5,56% = €778 aan Nvidia. Doe dat voor de vijf grootste namen en voor het aandeel VS. De lange staart verandert het beeld zelden.
4. Tel je losse aandelen in dezelfde bedrijven erbij. Deze stap slaan de meeste mensen over, en juist hier verstopt de overlap zich het best.
5. Deel door de totale waarde van je portefeuille en schrijf de uitkomst op. Zet hem naast een grens die je vooraf koos, zoals "geen enkel bedrijf boven 10%" of "VS onder 70%". Een getal zonder grens ernaast is een weetje.

Herhaal het eens per kwartaal, en elke keer dat je een nieuw fonds koopt of een aandeel dat al in je ETF's zit.

Is concentratie eigenlijk een probleem?

Eerlijk antwoord: niet vanzelf.

Een index op basis van marktwaarde bezit bedrijven naar verhouding van hun beurswaarde. Als Nvidia 5,56% weegt, komt dat doordat beleggers samen het bedrijf zo waarderen, en deze bedrijven maken echte winst. Concentratie was ook eerder hoog en bleef dat jaren. Wie in 2023 zijn wereld-ETF verkocht om aan big tech te "ontsnappen", miste een groot deel van de winst daarna.

Toch zijn er redenen om het te volgen. Het ECB-stuk wijst erop dat de koers van Nvidia sinds 2022 ongeveer twintig keer zo hoog is geworden, en dat Amerikaanse waarderingen in de buurt liggen van het niveau uit de dotcomtijd. De MSCI World noteert op 23,2 keer de winst van de afgelopen twaalf maanden. De grootste daling, van oktober 2007 tot maart 2009, was 57,5%, en in 2022 verloor de index 17,7% in één jaar. Als de koplopers van een geconcentreerde index vallen, nemen ze een groot deel van de index mee, omdat ze een groot deel van de index zijn.

De goede vraag is niet of 23,6% in het algemeen te veel is. De vraag is of het getal in je eigen portefeuille het getal is dat je zelf koos. In het voorbeeld hierboven koos de eigenaar 6% Nvidia en kreeg hij 11,6%. Dat gat is het echte probleem.

Dit is geen beleggingsadvies. Wat volgt zijn opties, geen aanbevelingen.

Wat doe je als je ETF overlap te hoog is?

Schrap de dubbeling. Heb je een wereld-ETF, dan voegt een S&P 500- of Nasdaq-100-ETF erbovenop gewicht toe, geen bedrijven. Veel beleggers stoppen met inleggen in het tweede fonds en laten het wereldfonds het werk doen.

Verkoop, als dat nodig is. In de meeste Europese landen betaal je belasting over je koerswinst zodra je verkoopt. Box 3 werkt anders. De Belastingdienst belast een forfaitair rendement over wat je op 1 januari bezit, niet de winst die je bij verkoop maakt. Herbalanceren door te verkopen kost je in Nederland vandaag dus alleen transactiekosten en de spread.

Dat kan veranderen. De Wet werkelijk rendement box 3 moet het forfaitaire stelsel vervangen door belasting over je werkelijke rendement, met 2028 als streefdatum. De wet moet nog door de Eerste Kamer, en hoe winst op aandelen precies belast gaat worden, ligt nog niet vast. Smeer je het afbouwen van een positie uit over een paar jaar, houd daar dan rekening mee. Lees ook wat de box 3-hervorming van 2028 voor je portefeuille betekent.

Stuur bij met nieuw geld. Leg je elke maand in, zet die inleg dan in het deel van je plan dat achterblijft. Dat gaat langzamer dan verkopen, maar je bespaart verkoopkosten en je hoeft niets te timen.

Voeg toe wat ondervertegenwoordigd is. Europa is een klein stukje van de MSCI World, en opkomende markten en small caps zitten er helemaal niet in. Een apart fonds voor een van die drie verlaagt het aandeel VS. Met VWRL heb je opkomende markten al voor een deel in huis.

Kijk naar equal-weight- of ex-USA-varianten. Verschillende uitgevers bieden versies van de MSCI World aan die elk bedrijf even zwaar laten wegen, of die de VS weglaten. Kijk eerst naar de kosten. Equal-weight-fondsen rekenen meer en handelen vaker.

Stel je eigen plafond in. Kies een of twee regels en schrijf ze op. Bijvoorbeeld: geen enkel bedrijf boven 10% in de doorkijk, VS onder 75%. De precieze getallen doen er minder toe dan dat je ze hebt voordat de markt je test.

Doe bewust niets. Een wereld-ETF op marktwaarde aanhouden en de concentratie accepteren is een prima keuze. Het verschil is dat je nu weet wat je bezit.

Belastingregels veranderen en hangen af van je eigen situatie, dus check bij een belastingadviseur voordat je iets verkoopt om te herbalanceren.

Houd het getal in beeld

Concentratie sluipt erin. Je besluit niet om 11% Nvidia te hebben. Je koopt in 2022 een wereld-ETF, in 2024 een S&P 500-ETF, in 2025 een paar Nvidia-aandelen, en de markt doet de rest. Elke beslissing was op zich logisch. Het totaal heeft niemand gekozen.

Kijk dus regelmatig naar dat totaal. Importeer je DEGIRO-CSV in Zune.Money en je ziet elke positie met haar weging in één overzicht, met de verdeling per sector en land ernaast. Je ETF overlap controleren kost je dan minuten in plaats van een avond. Het gratis abonnement dekt de import en de lijst met posities.