AI-energieaandelen: spreiding of een dubbele AI-gok?

AI-energieaandelen werden deze week de uitwijkplek van beleggers. Op donderdag 8 oktober meldde de Financial Times dat de omzet van OpenAI op jaarbasis ongeveer 20 miljard dollar lager lag dan een eerdere schatting. De Nasdaq zakte 1,25%, CoreWeave bijna 8% en Oracle 5,5%. Die dag lees je in detail terug in ons stuk over de AI-bubbel en je portefeuille.

Na zo'n dag zoeken veel beleggers een "veiligere" manier om AI te bezitten: de bedrijven die stroom, kabels, transformatoren en schakelinstallaties aan datacenters leveren. In Europa zijn dat namen als Siemens Energy, Schneider Electric, Legrand en Prysmian.

Daar gaat dit stuk over. Kocht je die aandelen om minder afhankelijk te zijn van AI, dan deed je waarschijnlijk het omgekeerde. Hieronder vind je de cijfers, een rekenvoorbeeld in euro's en een simpele manier om je eigen AI-afhankelijkheid te meten.

Wat zijn AI-energieaandelen?

AI-energieaandelen zijn beursgenoteerde bedrijven waarvan de groei afhangt van de stroom en de elektrische apparatuur die AI-datacenters nodig hebben, zonder dat ze zelf AI-chips of AI-software verkopen. Je kunt ze in vier groepen verdelen:

• Apparatuur voor stroomopwekking. Gasturbines en generatoren (Siemens Energy).
• Netapparatuur. Transformatoren, hoogspanningsverbindingen en onderstations (Siemens Energy, ABB, Prysmian, Nexans).
• Elektrotechniek en koeling in het gebouw. Schakelinstallaties, stroomrails, UPS-systemen, racks en koeling (Schneider Electric, Legrand, Siemens).
• Nutsbedrijven. De bedrijven die de netten bouwen en beheren en de stroom verkopen (Iberdrola, E.ON, Enel).

Het is een AI-belegging van de tweede orde. Je gokt niet op welk AI-model wint. Je gokt erop dat er datacenters gebouwd blijven worden, wie er ook wint.

Waarom de stroomvraag van datacenters een Europees verhaal is

De vraag is echt en meetbaar. In zijn rapport Energy and AI (april 2025) schat het Internationaal Energieagentschap (IEA) dat datacenters wereldwijd in 2024 ongeveer 415 TWh stroom gebruikten. In het basisscenario verdubbelt dat tot ongeveer 945 TWh in 2030, net onder 3% van alle stroom op aarde.

Europa groeit langzamer dan de VS, maar het groeit. Het IEA verwacht dat het stroomgebruik van Europese datacenters tot 2030 met meer dan 45 TWh stijgt, een plus van 70%. In de VS is de stijging ongeveer 240 TWh, een plus van 130%.

Denktank Ember telt een bredere Europese voetafdruk. Zijn rapport Grids for data centres (juni 2025) voorspelt dat de stroomvraag van Europese datacenters stijgt van 96 TWh in 2024 naar 168 TWh in 2030 en 236 TWh in 2035. De twee bronnen meten anders, maar ze wijzen dezelfde kant op.

Lokaal zijn de cijfers opvallender. Volgens Ember gebruikten datacenters in 2023 al 33% tot 42% van de stroom in Amsterdam, Londen en Frankfurt, en bijna 80% in Dublin. Een nieuw datacenter aansluiten op het net duurt in die knooppunten gemiddeld 7 tot 10 jaar.

Voor wie in Nederland woont, klinkt dat bekend. Netcongestie is hier al jaren een begrip. Ember schrijft dat netcongestie in de grote markten investeerders wegduwt, en verwacht dat landen met minder netcongestie twee keer zoveel datacentergroei zien.

Daarom letten beleggers op netwerkbedrijven. In Europa is het tekort niet de chip. Het is de kabel en de transformator tussen de centrale en de server.

Wat een datacenter koopt naast chips

Een grove boodschappenlijst voor een nieuw AI-datacenter, de servers niet meegerekend:

Hoe afhankelijk zijn Europese netwerkaandelen van datacenters?

Meer dan hun sectorlabel doet vermoeden. Dit meldden de bedrijven zelf dit jaar.

Schneider Electric. In februari 2026 meldde Reuters dat datacenters en netwerken ongeveer 30% van de orders van Schneider uitmaakten. In zijn halfjaarcijfers van 30 juli 2026 meldde Schneider dat de omzet in het tweede kwartaal organisch 17% groeide, met vraag die werd "led by Data Center". De divisie Systems, waar datacenterprojecten onder vallen, groeide in dat kwartaal organisch 28%.

Legrand. Op 29 juli 2026 meldde Legrand dat datacenters 26% van de omzet over 2025 uitmaakten, en bijna de helft van de Amerikaanse omzet. Het verhoogde zijn doel voor omzetgroei in 2026 naar 16% tot 19%, van 10% tot 15%.

Siemens Energy. Op 12 mei 2026 verhoogde Siemens Energy zijn verwachting voor de omzetgroei in boekjaar 2026 naar 14% tot 16%, van 11% tot 13%. Het koppelde de vraag naar gasturbines aan Amerikaanse datacenters, en de orders van Grid Technologies stegen meer dan 41% naar bijna €7 miljard. In augustus meldde het recordorders van €17,9 miljard en een orderboek van €162 miljard.

Prysmian. Op 20 juli 2026 sloot Prysmian een deal met Molex ter waarde van maximaal €5,5 miljard over hooguit 10 jaar, voor glasvezelkabels die in datacenters worden gebruikt. Het wil tot en met 2031 €1,25 miljard investeren om zijn glasvezelproductie uit te breiden.

Siemens. In februari 2026 verhoogde Siemens zijn winstverwachting, en topman Roland Busch zei dat de vraag van datacenters "considerably exceeded our expectations". Het aandeel steeg die ochtend meer dan 6%.

Niets hiervan is slecht nieuws. Integendeel. Maar het betekent dat een groot deel van de groei van deze bedrijven, en van de prijs die je voor hun aandelen betaalt, nu afhangt van hetzelfde als je Nvidia-aandelen.

De spreidingsval: hoe saaie industriële aandelen je AI-gok verdubbelden

De meeste overzichten van een portefeuille sorteren posities per sector. Schneider, Legrand, Siemens Energy en Prysmian vallen onder Industrie. Iberdrola en E.ON vallen onder Nutsbedrijven. In een taartdiagram lijken ze het tegendeel van een techgok.

Het sectorlabel zegt wat een bedrijf maakt. Het zegt niet wie het koopt. Een maker van transformatoren wiens orderboek groeit door datacenters, beweegt mee met de AI-uitgaven, welk label er ook op staat.

Je ziet het aan de aangepaste verwachtingen hierboven. Legrand, Schneider en Siemens Energy verhoogden alle drie hun vooruitzichten voor 2026, en elke keer waren datacenters een hoofdreden. Snijden de grote cloudbedrijven in hun investeringen, dan zijn het precies die vooruitzichten die omlaag gaan.

Er is ook een waarderingskant. Wordt een industrieel bedrijf herwaardeerd als "AI-winnaar", dan wordt het niet meer geprijsd als een gewoon industrieel bedrijf. Siemens Energy noteerde op 12 oktober rond €147, ongeveer 23% onder de hoogste koers van de afgelopen 52 weken van €191,66, en nog altijd op ongeveer 47 keer de winst van de afgelopen twaalf maanden, volgens data van StockAnalysis. Een kabelmaker of turbinebouwer tegen die koers-winstverhouding is geprijsd op groei, en groei is precies wat een AI-vertraging raakt.

Chipaandelen als ASML, Nokia en Aixtron droegen de eerste golf van deze rally. Netwerk- en energieaandelen zijn dezelfde rally, één laag verder naar buiten.

Rekenvoorbeeld: een portefeuille van €40.000

Neem een belegger met een portefeuille van €40.000. Hij heeft een wereld-ETF, één chipaandeel en een groep Europese industriële aandelen en een nutsbedrijf die hij kocht "om de tech in balans te brengen".

Eerst het beeld dat de meeste mensen zien: posities per sector. De ETF is verdeeld volgens de sectorwegingen van de MSCI World eind september 2026 (informatietechnologie 31,78%, industrie 10,8%, nutsbedrijven 2,3%, uit de factsheet van MSCI).

In dit beeld is tech 24% van de portefeuille. Industrie en nutsbedrijven samen zijn 38%. Het ziet er evenwichtig uit.

Nu dezelfde portefeuille naar AI-afhankelijkheid. De percentages hieronder zijn aannames voor het voorbeeld, uitgelegd in de volgende sectie. Voor de ETF nemen we de weging van de zeven grootste Amerikaanse techbedrijven, eind september 24,76% van de MSCI World (afgerond 25%).

De doorkijkmethode uit ons AI-bubbelstuk zou stoppen bij de ETF en ASML: €8.000, oftewel 20%. De energie- en netwerkposities voegen daar nog €5.500 aan toe. Daarmee komt de echte AI-afhankelijkheid op 34%, tegenover een "tech"-aandeel van 24%.

De €10.000 die deze belegger in Europese industriële aandelen stak om tech te compenseren, draagt €5.000 aan AI-afhankelijkheid. Bij een daling van 30% in AI-gebonden koersen verliest de portefeuille ongeveer €4.050, of 10,1%. Wie alleen de 20% telde, zou ongeveer €2.400 verwachten.

Deze cijfers zijn maar zo goed als de aannames van 50% en 25%. Verander ze en het totaal schuift mee. Het gaat niet om het exacte getal. Het gaat erom dat het gat tussen het sectorbeeld en het AI-beeld 10 procentpunt of meer kan zijn.

Heb je je posities bij DEGIRO, dan importeert de DEGIRO portfolio tracker van Zune.Money je transactie-CSV en toont elke positie met haar waarde in euro's en haar weging. Daarmee heb je de eerste twee kolommen van deze tabel in een paar seconden.

Zo meet je je AI-afhankelijkheid in 6 stappen

Je hebt je posities nodig, de factsheet van elke ETF en de laatste kwartaalcijfers van elk los aandeel. Trek er 30 minuten voor uit.

1. Zet elke positie op een rij met haar waarde in euro's. Neem alle brokers en je cash mee.
2. Kijk door elke ETF heen. Zoek in de grootste belangen op de factsheet de weging van AI-gebonden bedrijven. Voor een wereld-ETF zijn de zeven grootste Amerikaanse techbedrijven een redelijk begin. In ons stuk over ETF overlap en het concentratierisico van de MSCI World zie je hoe je dat voor meerdere fondsen tegelijk doet.
3. Deel elk los aandeel in een van vier niveaus in. Deze stap slaan de meeste mensen over.
   • Kern, 100%. Verkoopt AI-chips, machines om chips te maken of AI-cloudcapaciteit. Nvidia, ASML, TSMC.
   • Zwaar, 50%. Datacenters zijn 20% of meer van de omzet of orders, of waren het afgelopen jaar de hoofdreden voor een hogere verwachting. Schneider Electric, Legrand, en naar ons oordeel Siemens Energy en Prysmian.
   • Gedeeltelijk, 25%. De vraag van datacenters is een genoemde groeidrijver, maar de meeste winst komt van elders of uit gereguleerde bezittingen. De meeste nutsbedrijven, en brede conglomeraten als Siemens.
   • Geen, 0%. Geen zichtbaar verband. Verzekeraars, voedingsbedrijven, basisconsumptiegoederen, de meeste banken.
4. Vermenigvuldig en tel op. Waarde maal niveau, voor elke positie. Deel het totaal door de waarde van je portefeuille.
5. Leg het naast je techaandeel. Het verschil tussen die twee getallen is je verborgen AI-gok.
6. Doe een stresstest. Vermenigvuldig het AI-gebonden totaal met 30%. Chipaandelen als groep verloren in 2022 meer dan dat, dus het is een redelijke maat voor een scherpe correctie.

Lees het persbericht bij de cijfers voordat je een niveau kiest. Bedrijven zeggen het gewoon als datacenters een kwartaal droegen, omdat beleggers ze daarvoor belonen. Geeft een bedrijf geen uitsplitsing, kies dan het lagere niveau en noteer waarom.

De risico's van AI-energieaandelen

Het datacenterverhaal is sterk. Dat maakt deze aandelen nog niet veilig. Vijf risico's tellen.

De koersen rekenen al op jaren vraag. Het aandeel Schneider bereikte in februari na de cijfers een recordkoers van €275. Siemens Energy noteerde in oktober op ongeveer 47 keer de winst van de afgelopen twaalf maanden. Is een aandeel op groei geprijsd, dan kan een goed kwartaal dat net iets minder goed is dan verwacht de koers toch omlaag sturen.

Bezuinigingen op AI-investeringen raken eerst de orders. Makers van apparatuur leven van hun orderboek. Remmen de grote cloudbedrijven de bouw van datacenters af, dan vertragen nieuwe orders binnen een kwartaal of twee, ook al blijft de omzet uit het bestaande orderboek nog een tijd binnenkomen.

Netcongestie werkt twee kanten op. De wachtrij van 7 tot 10 jaar die Ember beschrijft, is een reden om netapparatuur te kopen. Het betekent ook dat sommige datacenterprojecten vertraging oplopen of naar andere landen verhuizen, en de orders voor apparatuur verhuizen mee. Het IEA schat dat ongeveer 20% van de geplande datacenterprojecten wereldwijd vertraging kan oplopen als de risico's van het net niet worden aangepakt.

Nutsbedrijven zijn gereguleerd, geen groeiaandelen. Voor een netbeheerder stelt een nationale toezichthouder het rendement vast dat hij op zijn netinvesteringen mag maken. Meer datacenters kunnen een grotere bezittingenbasis betekenen, en dat helpt over de jaren. Maar het rendement per euro springt niet omhoog omdat AI populair is, en toezichthouders kunnen het verlagen. Koop een nutsbedrijf voor stabiel inkomen, niet om op AI mee te liften.

Politiek en energieprijzen. Hoge Europese stroomprijzen, lokale beperkingen op nieuwe datacenters en veranderingen in hoe de netkosten tussen huishoudens en datacenters worden verdeeld, kunnen de uitbouw hier allemaal vertragen, los van de wereldwijde vraag naar AI.

Wat je met het getal doet

Niets hiervan is advies om een aandeel te kopen of te verkopen. Een AI-afhankelijkheid van 34% kan een bewuste keuze zijn. Het risico is dat je haar per ongeluk hebt, terwijl je denkt dat je gespreid belegt.

Kies je plafond vóór de volgende verkoopgolf. Wil je AI-gebonden posities onder 30% van je portefeuille houden, schrijf dat dan nu op. Schuift het getal erboven, dan bouw je af of stuur je nieuw geld een andere kant op.

Echte spreiding heeft geen datacenterverhaal. Wil je delen van je portefeuille die niet met AI meebewegen, kijk dan naar sectoren die helemaal niet aan datacenters leveren: basisconsumptiegoederen, gezondheidszorg, verzekeraars, staatsobligaties. Ook staatsobligaties hebben hun eigen risico's, zoals je leest in ons stuk over de Franse schuldencrisis en je portefeuille.

Let op de orderboeken. Siemens Energy publiceert op 11 november zijn jaarcijfers. Schneider, Legrand en Prysmian komen de komende weken met hun cijfers over het derde kwartaal. Hun ordergroei zegt meer over de echte vraag naar AI dan welk uitgelekt omzetcijfer van een privébedrijf ook.

In Nederland belast box 3 je vermogen, niet de koerswinst die je bij verkoop maakt. Dat kan veranderen, lees daarvoor wat de box 3-hervorming van 2028 voor je portefeuille betekent. Belastingregels verschillen per land en per situatie, dus check bij een belastingadviseur voordat je een grote positie herbalanceert.

Houd je AI-afhankelijkheid in beeld

De zes stappen werken in een spreadsheet, maar koersen bewegen elke dag en je niveaus schuiven mee. Importeer je DEGIRO-CSV in Zune.Money en je posities, wegingen en waarden in euro's blijven vanzelf actueel, zodat je de som na de volgende krantenkop in een paar minuten opnieuw maakt. Het gratis abonnement dekt de import en de volledige lijst met posities.